Drugi sposób to płyta z rowkiem, ale bez modulacji — tzw. cichy rowek. Przy złym ustawieniu igła będzie szarpać, a dźwięk będzie niestabilny. Jeszcze inna metoda to pomiar kanałów w słuchawkach: przy dobrze ustawionym antiskatingu oba kanały powinny grać równo. Jeśli lewy jest wyraźnie głośniejszy, igła za mocno dociska do wewnętrznej ścianki rowka. To sygnał, że siła antiskatingu jest zbyt mała.
Antyskating ustaw na wartość zbliżoną do siły nacisku. Jeśli ramię ma pokrętło z cyframi, ustaw tę samą liczbę. W tanich konstrukcjach antyskating jest przybliżony — obserwuj, czy igła nie zjeżdża do środka płyty podczas cichego przejścia. Wysokość ramienia (VTA) ureguluj tak, aby rurka ramienia była równoległa do powierzchni płyty, gdy igła jest opuszczona na krążek. Uniesione ramię brzmi jasno i cienko, opuszczone — dudni i gubi górę.
Decyzję podejmij po odsłuchu dwóch-trzech egzemplarzy w swoim systemie i po sprawdzeniu, czy serwis jest w ogóle możliwy. Jeśli zależy ci na prostocie i cichej pracy w rozsądnym przedziale, napęd pasowy zwykle wystarcza. Jeśli potrzebujesz stabilności przy dużym obciążeniu, szybkiego startu i nie chcesz wymieniać paska, szukaj dobrze wykonanego bezpośredniego. W obu przypadkach ważniejszy od typu napędu jest stan łożyska, wyważenie ramienia i poprawnie ustawiona siła nacisku igły.
Na koniec podłącz gramofon do przedwzmacniacza. Jeśli wbudowany przedwzmacniacz jest wyłączony, a wejście w amplitunerze ustawione na PHONO, sygnał będzie przesterowany — wybierz AUX albo włącz przedwzmacniacz w gramofonie, nigdy jedno i drugie naraz. Ustaw igłę na płycie i posłuchaj pierwszych taktów. Trzaski i przeskoki oznaczają zbyt mały nacisk, a zniekształcenia i „pływanie" dźwięku — zbyt duży. Reguluj po jednym parametrze i zapisuj, co zmieniłeś, żeby nie zgubić punktu wyjścia.
Pierwszym krokiem jest ustalenie, czy wymieniasz tylko igłę (wsuwaną w korpus wkładki), czy całą wkładkę. W większości wkładek typu MM igła jest elementem wymiennym — wystarczy odczepić stary egzemplarz i wcisnąć nowy. Jeśli nie wiesz, jaki typ igły pasuje do twojej wkładki, spisz oznaczenie z korpusu i porównaj z instrukcją urządzenia. Wkładki MC często mają igłę fabrycznie zintegrowaną i wtedy konieczna jest wymiana całego elementu. Nie improwizuj z dopasowaniem — źle dobrana igła uszkodzi rowek płyty, a nie tylko popsuje dźwięk.
Zdejmij pokrywę lub odchyl jej klapę na tyle, by nie dotykała ramienia podczas pracy. Zamontuj talerz i załóż pasek napędowy, jeśli gramofon jest paskowy — sprawdź, czy pasek leży równo w rowku silnika i podtalerza. W modelach direct drive nic nie zakładasz, ale warto obrócić talerz ręką i sprawdzić, czy nie ociera o obudowę. Nałóż slipmat i załóż przeciwwagę na tylny koniec ramienia. Nie dokręcaj jej jeszcze na siłę.
Okładki i koszulki wewnętrzne również się liczą. Papierowe koperty z nadrukiem zostawiają pył, a foliowe bez podszewki elektryzują. Najlepsze są koszulki z warstwą antystatyczną, które nie przyciągają kurzu i nie ocierają powierzchni przy wyjmowaniu. Płyty przechowuj pionowo, w chłodnym i przewiewnym miejscu. Nie zostawiaj winyla na talerzu po odsłuchu — kurz osiada na nim przez całą dobę, a ty następnego dnia słyszysz efekt.
Pierwsze uruchomienie gramofonu rzadko kończy się dobrze od razu. Najczęstszy błąd to podłączenie wszystkiego na raz i puszczenie płyty, zanim cokolwiek zostało wypoziomowane. Zacznij od ustawienia samego gramofonu: postaw go na stabilnym, twardym blacie, z dala od głośników i subwoofera. Obudowa musi stać poziomo — użyj libeli lub aplikacji w telefonie, kładąc go na plincie w dwóch prostopadłych kierunkach. Miękki mebel, np. szafka z płytą wiórową na cienkich nóżkach, będzie przenosił drgania i powodował sprzężenia z głośnikami.
Co robić, gdy sam pędzel nie wystarc
Test z płytą bez rowka i obserwacja igły Najprostszy test wykonasz na płycie bez rowka, czyli na tzw. płycie testowej z gładką powierzchnią. Opuść igłę na kręcącą się płytę i patrz, w którą stronę ramię się przesuwa. Jeśli igła spokojnie stoi w miejscu albo znosi minimalnie na zewnątrz, ustawienie jest prawidłowe. Gdy ramię wyraźnie ucieka do środka, antiskating jest za mały. Gdy wędruje na zewnątrz, jest za duży. Test powtórz kilka razy, bo drgania podłogi i wiatr od płyty mogą przekłamywać wynik.
Typowe błędy to ustawianie antiskatingu na zero, bo „przecież igła sama się trzyma rowka". To nieprawda — przy zerze igła ściera wewnętrzną ściankę rowka i szybciej się zużywa. Drugi błąd to kopiowanie wartości z internetu bez sprawdzenia nacisku. Trzeci — ustawianie antiskatingu na maksimum, żeby „mieć spokój". Wtedy igła ucieka na zewnątrz, dźwięk traci spójność, a przy ostrych przejściach igła potrafi wyskoczyć z rowka. Pamiętaj też, że po zmianie wkładki lub igły całą kalibrację trzeba powtórzyć.